Borstvoeding voorbij de protocollen - podcast voor zorgprofessionals

‘Er zijn geen kosten verbonden aan het geven van borstvoeding.’ Die zin in een richtlijn over voeding bij kinderen met taaislijmziekte liet me niet los. Want wat blijft er buiten beeld als we borstvoeding gratis noemen? Borstvoeding vraagt tijd, energie, kennis en ondersteuning. Zeker wanneer een baby chronisch ziek is en voeding extra aandacht vraagt. Toch moeten ouders die begeleiding vaak zelf organiseren en betalen. Wat betekent dat voor gezinnen die zich die hulp niet kunnen veroorloven? In deze aflevering onderzoek ik hoe het idee van borstvoeding als een individuele keuze de kosten bij ouders neerlegt. Ik bespreek de onzichtbare zorgarbeid, de onzekerheid rond melkproductie en de druk op ouders én zorgprofessionals wanneer passende begeleiding ontbreekt. Mijn pleidooi: laten we de werkelijke kosten van borstvoeding erkennen. Zodat ouders die borstvoeding willen geven de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben, ook na de kraamweek. 📚 Meer theorie vind je in mijn online boek Borstvoeding voorbij de protocollen, kijk op boek.myrteibclc.nl --- Concept, format en inhoud: Myrte van Lonkhuijsen IBCLC Podcastmanagement: Bianca Nooij

De aanleiding voor deze aflevering? Een flinke dosis irritatie. Na het luisteren naar de podcast Het Witte Goud van Argos besloot ik dat ik ook de andere kant van het verhaal wilde laten horen. Daarom ga ik in gesprek met Lydia de Raad van La Leche League Nederland (LLL). We praten over het ontstaan van deze bijzondere organisatie, hoe zeven moeders uitgroeiden tot een wereldwijd netwerk in meer dan tachtig landen en waarom juist de uitwisseling van kennis tussen vrouwen al zeventig jaar zo'n belangrijke rol speelt. Een aflevering over geschiedenis, wetenschap, ervaringskennis en de vraag waarom borstvoeding soms zoveel discussie oproept. Verder luisteren In deze aflevering verwijs ik naar de podcast Het Witte Goud van Argos, die de aanleiding vormde voor dit gesprek. Trailer op Spotify: https://open.spotify.com/episode/5t2OWOvGYZEgVq9g7P0ld5?si=T5f89dcFRAudL7X7bh5ujg Alle afleveringen: https://www.vpro.nl/argos Meer informatie over La Leche League Nederland: https://www.lalecheleague.nl/ 📚 Meer theorie vind je in mijn online boek Borstvoeding voorbij de protocollen, kijk op boek.myrteibclc.nl --- Concept, format en inhoud: Myrte van Lonkhuijsen IBCLC Podcastmanagement: Bianca Nooij

Marketing en borstvoeding. Voor veel zorgprofessionals is het een gevoelig onderwerp. Maar wanneer is die kritische houding terecht? En wanneer zorgt die er juist voor dat we mooie ontwikkelingen mislopen? In deze aflevering ga ik in gesprek met mijn collega Nienke van den Ende, lactatiekundige én voormalig verpleegkundige. Nienke heeft gewerkt in zowel het ziekenhuis als de eerste lijn én bij een fabrikant van kolfapparaten. Daardoor kent zij alle kanten van het verhaal en kunnen we samen onderzoeken waarom marketing in de borstvoedingswereld zulke sterke reacties oproept. We praten over de WHO-code, de invloed van de kunstvoedingsindustrie, de ontwikkeling van nieuwe kolftechnologie en een onderzoek naar kolven in het ziekenhuis. Want hoe zorgen we ervoor dat we kritisch blijven op commerciële belangen, zonder wetenschappelijke ontwikkelingen of innovaties direct af te wijzen? En hoe blijven we nieuwsgierig naar nieuwe kennis, ook als daar een fabrikant bij betrokken is? Een aflevering over nuance, nieuwsgierigheid en de vraag of we soms misschien zó kritisch zijn geworden dat we kansen laten liggen om de zorg voor moeders en baby's verder te verbeteren. 📚 Meer theorie vind je in mijn online boek Borstvoeding voorbij de protocollen, kijk op boek.myrteibclc.nl Genoemde bronnen Onderzoek van dr. Nicole Manshanden Optimizing Lactation: Innovations in Milk Expression and Insights into Human Lactation Physiology https://research.vu.nl/en/publications/optimizing-lactation-innovations-in-milk-expression-and-insights-/ Meer informatie over Nienke van den Ende: https://www.nienkelactatiekundige.nl/ --- Concept, format en inhoud: Myrte van Lonkhuijsen IBCLC Podcastmanagement: Bianca Nooij

Na elk congres, elke lezing en elk nieuw onderzoek over moedermelk blijf ik me verbazen. Sterker nog: soms snap ik het juist steeds minder. Want hoe meer we ontdekken over de unieke eigenschappen van moedermelk, hoe moeilijker ik het vind te begrijpen dat de gezondheidseffecten van borstvoeding zo vaak als beperkt, onzeker of discutabel worden neergezet. In deze aflevering neem ik je mee in die verwondering. We hebben het over HAMLET-eiwitten die tumorcellen kunnen vernietigen zonder gezonde cellen aan te tasten, over het microbioom van baby's, over bacteriestammen die dreigen uit te sterven en over nieuwe inzichten rondom de thymus. Allemaal ontwikkelingen die mij doen afvragen: hoe kan het dat dit geen betekenis zou hebben voor onze gezondheid op de korte en lange termijn? Ook sta ik stil bij de manier waarop wetenschappelijke bevindingen soms worden genuanceerd, gerelativeerd of ter discussie gesteld. Wanneer is kritische wetenschap gezond? En wanneer wordt twijfel een manier om verandering uit te stellen? Deze aflevering is geen pleidooi voor schuldgevoel. Juist niet. Wel een uitnodiging om nieuwsgierig te blijven naar wat we nog niet weten, naar wat we misschien onderschatten en naar de bijzondere eigenschappen van menselijke melk. 📚 Meer theorie vind je in mijn online boek Borstvoeding voorbij de protocollen, kijk op https://myrteibclc.nl/ Bronnen en achtergrondinformatie Over de carbon footprint-discussie en de rol van de olie-industrie: https://www.theguardian.com/commentisfree/2021/aug/23/big-oil-coined-carbon-footprints-to-blame-us-for-their-greed-keep-them-on-the-hook Over HAMLET (Human Alpha-lactalbumin Made Lethal to Tumor cells): Svensson M, Düringer C, Hallgren O, Mossberg AK, Håkansson A, Linse S, Svanborg C. Hamlet – a complex from human milk that induces apoptosis in tumor cells but spares healthy cells. Advances in Experimental Medicine and Biology. 2002;503:125-132. DOI: 10.1007/978-1-4615-0559-4_14 PMID: 12026011 Over de thymus en gezondheid op latere leeftijd: Bernatz S, Prudente V, Pai S et al. Thymic health consequences in adults. Nature. 2026;652:986–994. https://doi.org/10.1038/s41586-026-10242-y Concept, format en inhoud: Myrte van Lonkhuijsen IBCLC Podcastmanagement: Bianca Nooij

We bereiden ons als aanstaande ouders vaak uitgebreid voor op de bevalling. Maar wat mij betreft besteden we veel te weinig aandacht aan wat er daarna komt. Want juist in de eerste weken en maanden na de geboorte lopen veel ouders vast. Vroeger groeiden mensen op met baby's, jonge kinderen en voedende moeders om zich heen. Je zag hoe een baby werd vastgehouden, hoe voeden eruitzag en je had ervaren mensen in je omgeving die konden helpen. Tegenwoordig hebben veel ouders nauwelijks ervaring met pasgeborenen voordat ze zelf een kind krijgen. Toch verwachten we dat zij intuïtief weten wat ze moeten doen. In deze aflevering neem ik je mee in waarom ik denk dat we als samenleving achterlopen in de voorbereiding op het ouderschap. Waarom besteden we zoveel tijd aan de bevalling, terwijl juist het vierde trimester voor veel ouders het meest uitdagende deel blijkt? En wat betekent dat voor de begeleiding van ouders én voor de kennis die zorgprofessionals nodig hebben? Ik vertel waarom borstvoeding geen instinct maar aangeleerd gedrag is, waarom zoveel ouders het gevoel hebben dat ze falen terwijl ze eigenlijk onvoldoende zijn voorbereid, en waarom het misschien tijd wordt om de balans te verschuiven van voorbereiding op de bevalling naar voorbereiding op het leven daarna. Meer weten over het werk van Elena Bridgers, die kennis over babyzorg bij jagers-verzamelaars koppelt aan de ervaringen van moderne ouders? Website: https://elenabridgers.com/ Instagram: https://www.instagram.com/elena.bridgers 📚 Meer theorie vind je in mijn online boek Borstvoeding voorbij de protocollen, kijk op boek.myrteibclc.nl Concept, format en inhoud: Myrte van Lonkhuijsen IBCLC Podcastmanagement: Bianca Nooij

Een soepele, zachte, 'lege' borst geeft misschien weinig vertrouwen als moeders al 3 of 4 maanden heel aanwezige volle borsten gewend zijn rond een voedingsmoment. Maar het zegt niets over of er voldoende melk is voor de baby. Met zo'n 15 tot 20 melkklierlobben pér borst wordt er voldoende melk aangemaakt op het moment dat er vraag naar is. Toch lijken we te weinig vertrouwen te hebben in het vrouwenlichaam, misschien door gebrek aan kennis, of inzichten. Want in deze periode begint ook de baby zich anders te gedragen rond de voeding. In deze aflevering hoor je meer over wat er nu gebeurt met borsten en baby's rond 3, 4 maanden en geef ik je een vergelijking met een ander lichamelijk proces dat op eenzelfde soort manier werkt, dat we allemaal kennen en waar we wel op vertrouwen. 📚 Meer theorie vind je in mijn online boek Borstvoeding voorbij de protocollen, kijk op boek.myrteibclc.nl --- Concept, format en inhoud: Myrte van Lonkhuijsen IBCLC

Een vraag van een cliente: vertraagt borstvoeding herstel na een sectio door de lageren oestrogeenspiegels? Interessante vraag!

Ariana begon na drie dagen met een combinatie van aanleggen, bijvoeden en kolven: triple feeding noemen we dat. Ondanks de inspanningen kwam de melkproductie niet op gang zoals gehoopt, en triple feeding houd je niet lang vol. Dit leidde tot spanning en stress voor Ariana. Naast dat sommige vrouwen wél heel goed melk laten stromen voor een baby en niet voor een apparaat, is de belangrijkste boodschap hier dat de mentale en fysieke ontspanning bij kolven cruciaal is. Door de juiste technieken en schema's toe te passen, zoals 'powerkolven' of clusteren, kan de productie worden verhoogd. Boots bijvoorbeeld de natuurlijke, ietwat Spaanse, eetpatronen van een baby na en vooral niet te vergeten: chocola en pauzes zijn essentieel. 📚 Meer theorie vind je in mijn online boek Borstvoeding voorbij de protocollen, kijk op boek.myrteibclc.nl Het verhaal van Ariana en Bram is casus 1. --- Concept, format en inhoud: Myrte van Lonkhuijsen IBCLC Podcastmanagement: IJlien Havenaar

Mini-feeds zijn korte afleveringen tussendoor over dingen die me opvallen en die ik graag met je wil delen. Deze keer: Voeden als de baby tandjes krijgt.

'Wat vind jij van het voeden van een oudere baby?' Mare werkt bij een consultatiebureau en haar vraag bleek de opening tot een mooi gesprek over haar eigen ongemak als zorgprofessional rond langer voeden. Maar wat is 'langer' voeden eigenlijk? Wat is dan normaal, of excessief? En hoe zijn we er van nature op ingericht, ten opzichte van de hedendaagse sociale norm. Ik geef je praktische tips over de begeleiding van ouders die een oudere baby voeden (6 maanden of langer) en hoe je kunt omgaan met peuters met een eigen willetje, die mama's shirt dan zelf wel omhoog trekken. Grenzen stellen, als dat nodig is, kan uitdagend zijn. 📚 Meer theorie vind je in mijn online boek Borstvoeding voorbij de protocollen, kijk op boek.myrteibclc.nl --- Concept, format en inhoud: Myrte van Lonkhuijsen IBCLC Podcastmanagement: IJlien Havenaar

Ik durf te stellen dat bij een ramp in Nederland het gebrek aan vertrouwen in borstvoeding en het gebrek aan kennis over kunstvoeding de grootste indirecte bedreiging vormt voor de gezondheid van zuigelingen. De overheid roept ons op om ons voor te bereiden. Weet wat je moet doen tijdens een ramp. Maar nergens in rampenplannen komen zuigelingen terug. En het zijn niet per se de borstgevoede kinderen die het grootste gevaar lopen, juist baby's die flesvoeding krijgen lopen het meeste risico bij gebrek aan schoon drinkwater. In deze aflevering bespreek ik onder andere wat we zouden kunnen inrichten, waarom het voeden van moeders misschien nog wel belangrijker is en hoe ze hier in andere landen mee omgaan. 📚 Meer theorie vind je in mijn online boek Borstvoeding voorbij de protocollen, kijk op boek.myrteibclc.nl --- Concept, format en inhoud: Myrte van Lonkhuijsen IBCLC Podcastmanagement: IJlien Havenaar

Iets nieuws: ik start met af en toe een mini-feed. Mini-feeds zijn korte afleveringen tussendoor over dingen die me opvallen en die ik graag met je wil delen. Deze keer: Het lijkt erop dat vrouwen geen informatie krijgen over het beschermende effect van borstvoeding geven voor hun eigen gezondheid uit angst om ze onder druk te zetten. Kennelijk wordt borstvoeding gezien als zo belastend dat de gezondheidswinst daarbij in het niet zou vallen?

Hoe kun je flesvoeding geven als je borstvoeding had wíllen geven, en het gevoel van verlies zo klein mogelijk te maken? Borstvoeding is meer dan alleen voedselverschaffing. Het is emotioneel en kan heel diep gaan. Hoewel flesvoedende moeders net zo fantastisch zijn als borstvoedende moeders, kan het een gevoel van verlies geven als moeders een andere weg zijn ingeslagen dan ze hadden gehoopt. Is het het huid-op-huidcontact, of juist het exclusieve wat ze missen? In deze aflevering bespreek ik hoe je het gesprek aan gaat, welke oplossingen er zijn en hoe dat bijvoorbeeld in het geval van een moeder met depressie waardevol kan zijn. Ook benoem ik een effect van abrupt moeten stoppen, dat zo diep zit in het menselijk wezen, waarbij het voor moeders zelfs rouw om hun kindje op kan roepen. 📚 Meer theorie vind je in mijn online boek Borstvoeding voorbij de protocollen, kijk op boek.myrteibclc.nl --- Concept, format en inhoud: Myrte van Lonkhuijsen IBCLC Podcastmanagement: IJlien Havenaar

Is het wel genoeg? Een vraag die bij bijna elk consult terugkomt. Wat betekent ‘genoeg’ eigenlijk? Genoeg om te groeien, te troosten, te genieten, of om gewoon samen te zijn? Jij en ik hebben ook weleens dagen waarin zo vol van plezier of liefde zijn, dat er maar weinig eten bij past. En op andere dagen wil je jezelf helemaal volstoppen met voedsel. Wat is genoeg voor een baby? Er komt binnenkort een apparaat op de markt waarmee moeders kunnen meten hoeveel hun baby uit de borst gedronken heeft. Maar wie bepaalt dan wat genoeg is? En kan het zijn dat ook baby's weleens een flink ontbijt nemen en een lichte lunch? Luister mee en laat je inspireren om verder te denken dan normen en protocollen. Borstvoeding is immers meer dan alleen een kwestie van cc's. 📚 Meer theorie vind je in mijn online boek Borstvoeding voorbij de protocollen, kijk op boek.myrteibclc.nl --- Concept, format en inhoud: Myrte van Lonkhuijsen IBCLC Podcastmanagement: IJlien Havenaar

Onlangs stelde mijn praktijkgenote Noor: 'Alle moeders zijn psychisch kwetsbaar', waarop ik mijn koffie neerzette en vroeg of we het daar in mijn podcast over konden hebben. Noor zei gelukkig ja, en een leerzaam én inspirerend gesprek ontspon. We bespreken ze hoe het moederbrein daadwerkelijk verandert tijdens en na de zwangerschap. Iets wat zelfs zichtbaar is op hersenscans. Noor benadrukt dat álle moeders in de periode na de bevalling psychisch kwetsbaar zijn, juist door de biologische, hormonale en neurologische veranderingen. Dit heeft grote invloed op het ervaren van emoties, het zorgen voor een kind en bijvoorbeeld het geven van borstvoeding. Ze benadert de veranderingen in de hersenen rondom moederschap niet alleen als een fase van verlies, maar ook als een kans om nieuwe kanten van jezelf te ontdekken en te ontwikkelen en wellicht zelfs trauma's op te lossen. Noor Cornelissen ( Nine Moons ) is psychologe, gespecialiseerd in de begeleiding van vrouwen en hun partners rondom zwangerschap, bevalling en de periode daarna. 📚 Meer theorie vind je in mijn online boek Borstvoeding voorbij de protocollen, kijk op boek.myrteibclc.nl --- Concept, format en inhoud: Myrte van Lonkhuijsen IBCLC Podcastmanagement: IJlien Havenaar

Ik spreek met enige regelmaat zorgprofessionals die, vaak met de beste intenties, aannemen dat borstvoeding te zwaar is voor moeders met psychische kwetsbaarheid, zoals een angststoornis. Zo ook de huisarts in het praktijkvoorbeeld in deze aflevering. Maar is dat beeld wel terecht? Welke rol kunnen hormonen als oxytocine en prolactine spelen in ontspanning, binding en het reguleren van angst? Voeden kan juist zorgen voor rustmomenten, die vergelijkbaar zijn met mindfulness. Want met de juiste begeleiding kan borstvoeding niet alleen de gezondheid bevorderen, maar ook het zelfvertrouwen en het herstel van moeders ondersteunen. 📚 Meer theorie vind je in mijn online boek Borstvoeding voorbij de protocollen, kijk op boek.myrteibclc.nl --- Concept, format en inhoud: Myrte van Lonkhuijsen IBCLC Podcastmanagement: Noisy Media

In deze aflevering draait het niet direct om borstvoeding of begeleiding, maar om een gloednieuw initiatief dat alles met borstvoeding te maken heeft: de journalistieke podcast “Machtige Melk”, opgezet door Marilse Eerkens en mijn gast van vandaag, Annegien Bakkers. Samen duiken ze in de invloed van macht, zorg en melk – en vooral in hoe ouders hun keuzes maken rondom (borst)voeding. Hoe vrij ben je als ouder in die keuze? Welke zichtbare en onzichtbare krachten spelen een rol? Annegien en ik belichten de verwevenheid van de kunstvoedingsindustrie met zorgprofessionals en bespreken waarom juist zorgverleners zich bewust moeten zijn van hun rol in dit krachtenveld. We stellen eerlijke vragen over marketing, beïnvloeding en kennisgebrek onder zorgprofessionals en doen een oproep om mee te doen aan de crowdfunding voor deze belangrijke, verdiepende nieuwe podcast. Over Annegien Bakkers Annegien Bakkers is lactatiekundige. Samen met journalist Marilse Eerkens wil zij voor ouderplatform Kiind een podcast maken waarin ze onderzoeken welke (on)zichtbare krachten er invloed uitoefenen op de keuze tussen borst of de fles. Gaat dit wel helemaal eerlijk? En hebben we wel echt een vrije keuze? "We willen een verhaal vertellen dat niet verdeelt, maar verbindt en blootlegt wie er aan de touwtjes trekt. We maken dit verhaal voor ouders, zorgverleners en de mensen om hen heen." Onafhankelijke journalistiek kost geld. Daarom kan dit project alleen doorgaan als de crowdfunding slaagt. Help jij mee? Kijk op Machtige Melk; een podcast van Kiind door Kiind en doneer.

Onderzoek wijst uit... dat je met 3 voedingen per dag je productie niet op peil houdt. Dat het na het verdwijnen van de zuigreflex ook alle hoop op voeden aan de borst verdwijnt. En dat moeder met bijvoorbeeld hypoplastisch borstweefsel, waarschijnlijk nooit voldoende kunnen voeden om hun kindje goed te laten groeien. En toch... En toch, kom ik regelmatig verhalen tegen waarbij dat wél gebeurt. In deze aflevering 3 verhalen over de ervaringen van moeders en baby's die de wetenschappelijke verwachtingen tartten. Zou het kunnen dat vertrouwen, plezier en liefde factoren zijn die we niet kunnen meten, maar die een enorm effect kunnen hebben? 📚 Meer theorie vind je in mijn online boek Borstvoeding voorbij de protocollen, kijk op boek.myrteibclc.nl --- Concept, format en inhoud: Myrte van Lonkhuijsen IBCLC Podcastmanagement: Noisy Media

Borsten zijn niet symmetrisch en baby's (en ouders!) hebben vaak voorkeur. Maar wat als de asymmetrie verder gaat, baby's één borst gaan weigeren en het wel erg lastig wordt om passende beha's te kopen? Het advies om de kleinste borst te stimuleren door bijvoorbeeld extra aanleggen, als eerste aanleggen of kolven lijkt in theorie heel passend, maar is dat in de praktijk niet altijd. Zo zal een boze, hongerige, weigerende baby niet bepaald ontspanning bij moeder stimuleren. Ontspanning die nodig is om melk te laten stromen. Er zijn meer manieren waarop je meer symmetrie kan stimuleren en waarop je naar gedrag van baby en ouder kan kijken, zodat je voorkomt dat het probleem alleen bij borst en melkproductie wordt gelegd. 📚 Meer theorie vind je in mijn online boek Borstvoeding voorbij de protocollen, kijk op boek.myrteibclc.nl --- Concept, format en inhoud: Myrte van Lonkhuijsen IBCLC Podcastmanagement: Noisy Media

Op de NICU (Neonatale Intensive Care Unit) is bijna niets zoals thuis, waar je na een (relatief) goede bevalling terechtkomt. De omstandigheden vragen om veel aanpassing, zowel voor ouders als voor zorgverleners. Margriet de Winkel-Reijneker, lactatiekundige in het Geboortecentrum van het WKZ (Wilhelmina Kinderziekenhuis) in Utrecht, neemt ons mee in haar bijzondere werk op deze unieke plek. Ze deelt inspirerende momenten waarin alles op z’n plek lijkt te vallen en er écht iets goed gaat. We bespreken hoe belangrijk borstvoeding kan zijn, juist voor moeders van premature of ernstig zieke baby’s. Margriet vertelt waarom handkolven en het gebruik van de juiste kolfschilden essentieel zijn, en hoe onmisbaar de rol van partners is in het kolfproces. Daarnaast hebben we het over de borstvoedingscirkel, waarin de verschillende fases worden beschreven die een prematuur kindje doorloopt. Hier zie je een voorbeeld van die cirkel: https://boek.myrteibclc.nl/wp-content/uploads/2025/01/BV-cirkel.png Met hartelijk dank aan Margriet de Winkel-Reijneker, Neonatologie Verpleegkundige en Lactatiekundige binnen het Geboortecentrum van het WKZ Utrecht. 📚 Meer theorie vind je in mijn online boek Borstvoeding voorbij de protocollen, kijk op boek.myrteibclc.nl --- Concept, format en inhoud: Myrte van Lonkhuijsen IBCLC Podcastmanagement: Noisy Media