Lifo Mini – Series

Ένα ηχητικό ντοκιμαντέρ του Άρη Δημοκίδη για την αμφιλεγόμενη θεωρία συνωμοσίας, την ψυχολογία των πιστών της αλλά και τη λύση για κάθε τέτοιου είδους «μυστήρια»

Ένα bonus - συνοδευτικό επεισόδιο για τις περίεργες εξελίξεις. Ακούγονται επίσης αδημοσίευτα αποσπάσματα απ' τις συνομιλίες με τον συγγραφέα Πέτρο Τατσόπουλο, τον δημοσιογράφο Ανδρέα Καραγιάννη και τον θεολόγο Παναγιώτη Ανδριόπουλο

Ένα ηχητικό ντοκιμαντέρ του Άρη Δημοκίδη για τον πολυσυζητημένο και αμφιλεγόμενο «θαυματοποιό» των σελέμπριτι κ. Λουπασάκη, τη συγκάλυψη του σκανδάλου - και τη βιομηχανία fake θαυμάτων

Ο ένας μεταδίδει απ' τη Μόσχα, ο άλλος απ' το Κίεβο. Τώρα μιλούν στον Άρη Δημοκίδη για τη δημοσιογραφία και τα fake news εν καιρώ πολέμου

Ένα ηχητικό ντοκιμαντέρ του Άρη Δημοκίδη για το πώς διείσδυσε στην Ελλάδα -μέσω ελληνικών κομμάτων και ΜΜΕ- η ρωσική προπαγάνδα απ' την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία μέχρι σήμερα

Ο Άρης Δημοκίδης καταγράφει όσα έγιναν μετά το επεισόδιο για την «νεκρή Μαρία»: Την παραδοχή του Spiegel, τα ερωτήματα για την «πρόσφυγα» Baidaa, τις συγγνώμες επωνύμων - και τις μη συγγνώμες

Ένα ηχητικό ντοκιμαντέρ του Άρη Δημοκίδη για το πώς μια επίμονη ρεπόρτερ ερεύνησε κάτω απ' την επιφάνεια και ανακάλυψε πως δεν ήταν όλα όπως φαίνονταν...

Ένα bonus επεισόδιο για τις ψευδοεπιστήμες που κατακλύζουν το ίντερνετ. Μιλούν δύο απ' τους γνωστότερους Έλληνες YouTubers που ασχολούνται με την επικοινωνία της επιστήμης

Όταν η Μαρία Καλλας ανέβαινε στη σκηνή, ήταν απόλυτα υποταγμένη στον συνθέτη. Ο πρωταρχικός σκοπός ήταν ένας: να μεταμορφωθεί στην εκάστοτε ηρωίδα και να βιώσει το δραματικό πεπρωμένο της. Η κορυφαία τραγουδίστρια του 20ού αιώνα όμως δεν έδωσε μόνο φωνή στις παρτιτούρες. Αγάπησε βαθιά τις γυναίκες που τραγούδησε και υποδύθηκε. Ταυτίστηκε μαζί τους σε τέτοιο βαθμό που ακόμα και σήμερα, 100 χρόνια από τη γέννησή της, πανεπιστήμια σε όλον τον κόσμο ερευνούν την ψυχοπαθολογία της σχέσης που ανέπτυξε μαζί τους. Η απλοϊκή εξήγηση είναι ότι οι σκοτεινές περιοχές της φωνής της Κάλλας ταυτίστηκαν ανατριχιαστικά με τις σκοτεινές προσωπικότητες της όπερας κι έτσι οδήγησαν το εκφραστικό εύρος του λυρικού τραγουδιού σε αδιανόητα ύψη. Η πιο σπαρακτική ερμηνεία, όμως, παραμένει η σκέψη ότι ένα κορίτσι με συναισθηματικά στερημένο ψυχισμό και παιδιόθεν ματαιωμένο κατάφερε να ζήσει τα μεγάλα συναισθήματα, να υποκύψει στα ανίκητα πάθη, να αγαπηθεί και να δικαιωθεί μόνο μέσα από την τέχνη της, σαν την ηρωίδα της, την Τόσκα. Μιλούν: Γιώργος Κουμεντάκης - Καλλιτεχνικός διευθυντής ΕΛΣ Έλενα Ματθαιοπούλου - Δημοσιογράφος, δημόσια ομιλήτρια και συγγραφέας Βασίλης Λουρας - Δημιουργός του νέου ντοκιμαντέρ «Μαίρη, Μαριάννα, Μαρία: Τα άγνωστα ελληνικά χρόνια της Κάλλας» Άρης Χριστοφέλλης - Λυρικός καλλιτέχνης, μουσικολόγος και μελετητής του έργου της Κάλλας Έρευνα-παρουσίαση: Ματούλα Κουστένη Πηγές - Βιβλιογραφία: «Η άγνωστη Κάλλας», Νίκος Πετσάλης-Διομήδης (εκδόσεις Καστανιώτη) «Μαρία Κάλλας, η ελληνική σταδιοδρομία της», Πολύβιος Μαρσάν (εκδόσεις Γνώση) «Μαρία Κάλλας: Οι μεταμορφώσεις μιας τέχνης», Βασίλης Χ. Νικολαΐδης (εκδόσεις Κέδρος) «Prima Donna: The Psychology of Maria Callas», Paul Wink (Oxford University Press) «Μαρία Κάλλας: Γράμματα και αναμνήσεις», Τομ Βολφ (εκδόσεις Πατάκη) «Casta Diva, Μαρία Κάλλας: Η κρυφή ζωή της», Spence Lyndsy (εκδόσεις Παπαδόπουλος) Ηχοληψία - μείξη ήχου - μουσική επιμέλεια: Φαίδωνας Κτενάς Η σειρά podcasts «Μαρία για πάντα» πραγματοποιείται σε συνεργασία με την Εθνική Λυρική Σκηνή. Φωτογραφία: Η Μαρία Κάλλας κάνει πρόβες για τον πρωταγωνιστικό ρόλο της στη «Μήδεια» στο Covent Garden του Λονδίνου. Φωτ.: John Franks/Keystone/Hulton Archive/Getty Images/Ιdeal Image Στην GNO TV της Εθνικής Λυρικής Σκηνής είναι διαθέσιμο δωρεάν το βιντεο-ρεσιτάλ με τίτλο «Το ρεπερτόριο που ποτέ δεν ακούσαμε… H Μαρία Κάλλας στην Ελλάδα, 1937-1945» σε καλλιτεχνική επιμέλεια και παρουσίαση Άρη Χριστοφέλλη. Ερμηνεύουν οι καταξιωμένες και οι νεότερες μονωδοί Φανή Αντωνέλου, Βασιλική Καραγιάννη, Νίνα Κουφοχρήστου, Μαρία Κωστράκη, Βιολέττα Λούστα, Χρύσα Μαλιαμάνη, Άρτεμις Μπόγρη και Μαίρη-Έλεν Νέζη, αποδίδοντας έναν μοναδικό φόρο τιμής και παραδίδοντας στο παγκόσμιο κοινό αλλά και στις επόμενες γενιές ένα οπτικοακουστικό ντοκουμέντο που καταγράφει χρονολογικά και με κάθε ιστορική λεπτομέρεια το «ελληνικό» ρεπερτόριο της Μαρίας Κάλλας. Μπορείτε να το δείτε εδώ .

Η Μαρία Κάλλας ήρθε για πρώτη φορά στην Ελλάδα το 1937, βίαια αποκομμένη από τη γενέτειρά της, τη Νέα Υόρκη. Μαζί της είχε τρία καναρίνια, δώρο του πατέρα της, τα λιγοστά, φτωχικά της υπάρχοντα, τα άχαρα ρούχα της, τις φιλοδοξίες, τις δικές της και κυρίως της μαμάς της, η οποία διψούσε για κοινωνική καταξίωση, και τις εφηβικές αγωνίες μιας κοπέλας που δεν είχε εισπράξει αγάπη ως τότε. Στη Νέα Υόρκη έχει αφήσει τον αγαπημένο της πατέρα, κάποιους λίγους οικογενειακούς φίλους, τις διενέξεις των γονιών της, που κλόνιζαν τη συμβίωσή τους, και το μικρό πιάνο στο σαλόνι, όπου έμαθε τις πρώτες νότες. Αυτό το κοριτσάκι, που αρκετά χρόνια μετά θα μεταμορφωνόταν στην κορυφαία σοπράνο, έζησε στην Αθήνα την προσωπική και καλλιτεχνική της ενηλικίωση εν μέσω σκληρών κοινωνικών και πολιτικών συνθηκών, σε ένα περιβάλλον που της επιφύλαξε φτώχεια, προσωπική ταπείνωση, συναισθηματική αστάθεια, αλλά συγχρόνως υπήρξε καθοριστικό για τη μετέπειτα πορεία της. Φωτίζοντας, λοιπόν, την περίοδο αυτή, διαπιστώνουμε πως η Μαρία που έλαμψε στα πέρατα του κόσμου, για τα μαθητικά της χρόνια, για την όποια εκπαιδευτική επάρκεια είχε και για τα πρώιμα καλλιτεχνικά της επιτεύγματα, ευγνωμονούσε την Αθήνα, την πόλη στην οποία άρχισε σιγά σιγά να εξωτερικεύει το θείο δώρο που έκρυβε μέσα της. Εκατό χρόνια πέρασαν από τη γέννηση αυτού του φωνητικού θαύματος και είναι πολλά αυτά που μας αποκαλύπτει η έρευνα για την οκταετή περίοδο που περιπλανήθηκε στους δρόμους της πόλης μας. Οι αθηναϊκές της διαδρομές πέριξ κυρίως της Πατησίων και της Ομόνοιας μεταμόρφωσαν αυτή την άχαρη και άκομψη πιτσιρίκα που συστήθηκε στο Εθνικό Ωδείο ως Μαριάννα Καλογεροπούλου σε μαθήτρια-πρότυπο που «μελετούσε πέντε με έξι ώρες την ημέρα», στη σπουδάστρια που «τραγουδούσε τις πιο δύσκολες άριες του διεθνούς οπερατικού ρεπερτορίου πριν κλείσει τα 14», στο 15χρονο κορίτσι που με το εφηβικό του ανάστημα ερμήνευσε «Τόσκα» το 1938 στην πρώτη συναυλία της ζωής του, στη νεαρή τραγουδίστρια που υπέγραψε το πρώτο της επαγγελματικό συμβόλαιο με την Εθνική Λυρική Σκηνή τον Ιούνιο του 1940, στην κορυφαία σοπράνο του 20ού αιώνα που συστήνεται ως Μαίρη Κάλλας το 1945. Η μυθιστορηματική ζωή της Κάλλας κινούνταν πάντα στο μεταίχμιο μεταξύ τραγωδίας και θριάμβου κι αν κάτι αναδεικνύεται από την «ελληνική» της οκταετία είναι ότι αυτό το κορίτσι υπήρξε ένα ανεπανάληπτο παράδειγμα θέλησης, ταλέντου, εργατικότητας, αφοσίωσης και ταυτόχρονα μια προσωπικότητα που εν μέσω δυσκολιών αντιστάθηκε με παροιμιώδη δύναμη και γενναιότητα σε κάθε δυσκολία και κακοποιητική συμπεριφορά. Μιλούν: Γιώργος Κουμεντάκης - Καλλιτεχνικός διευθυντής ΕΛΣ Έλενα Ματθαιοπούλου - Δημοσιογράφος, δημόσια ομιλήτρια και συγγραφέας Βασίλης Λουρας - Δημιουργός του νέου ντοκιμαντέρ «Μαίρη, Μαριάννα, Μαρία: Τα άγνωστα ελληνικά χρόνια της Κάλλας» Άρης Χριστοφέλλης - Λυρικός καλλιτέχνης, μουσικολόγος και μελετητής του έργου της Κάλλας Έρευνα - παρουσίαση: Ματούλα Κουστένη Πηγές - Βιβλιογραφία: «Η άγνωστη Κάλλας», Νίκος Πετσάλης-Διομήδης (Εκδόσεις Καστανιώτη) «Μαρία Κάλλας, η ελληνική σταδιοδρομία της», Πολύβιος Μαρσάν (Εκδόσεις Γνώση) «Μαρία Κάλλας: Οι μεταμορφώσεις μιας τέχνης», Βασίλης Χ. Νικολαΐδης (Εκδόσεις Κέδρος) «Prima Donna: The Psychology of Maria Callas», Paul Wink (Oxford University Press) «Μαρία Κάλλας: Γράμματα και αναμνήσεις» Τομ Βολφ (Εκδόσεις Πατάκη) «Casta Diva, Μαρία Κάλλας: Η κρυφή ζωή της», Spence Lyndsy (Εκδόσεις Παπαδόπουλος) Ηχοληψία - μίξη ήχου - μουσική επιμέλεια: Φαίδωνας Κτενάς Η σειρά podcasts «Μαρία για πάντα» πραγματοποιείται σε συνεργασία με την Εθνική Λυρική Σκηνή. Φωτογραφία: Η Μαρία Κάλλας στην όπερα «Tόσκα» του Πουτσίνι που έκανε πρεμιέρα στις 27 Αυγούστου 1942 στο Θερινό Θέατρο της Πλατείας Κλαυθμώνος στην Αθήνα, σε σκηνοθεσία Ντίνου Γιαννόπουλου Οι εκδηλώσεις του Έτους Κάλλας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, σε καλλιτεχνική επιμέλεια Γιώργου Κουμεντάκη, συνεχίζονται με τη μεγάλη έκθεση «UNBOXING CALLAS - Μια αρχειακή εξερεύνηση στη συλλογή Πυρομάλλη και το αρχείο της ΕΛΣ», σε επιμέλεια Βασίλη Ζηδιανάκη, στον 2ο όροφο της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος και στο Φουαγέ της ΕΛΣ στο ΚΠΙΣΝ, έως και τις 10 Ιανουαρίου 2024 (καθημερινά 10:00-21:00 με ελεύθερη είσοδο). Πληροφορίες εδώ . Επιπλέον, στην GNO TV της Εθνικής Λυρικής Σκηνής είναι διαθέσιμο δωρεάν το βίντεο-ρεσιτάλ με τίτλο «Το ρεπερτόριο που ποτέ δεν ακούσαμε… H Μαρία Κάλλας στην Ελλάδα, 1937-1945» σε καλλιτεχνική επιμέλεια και παρουσίαση Άρη Χριστοφέλλη. Ερμηνεύουν οι καταξιωμένες και οι νεότερες μονωδοί Φανή Αντωνέλου, Βασιλική Καραγιάννη, Νίνα Κουφοχρήστου, Μαρία Κωστράκη, Βιολέττα Λούστα, Χρύσα Μαλιαμάνη, Άρτεμις Μπόγρη και Μαίρη-Έλεν Νέζη, αποδίδοντας έναν μοναδικό φόρο τιμής και παραδίδοντας στο παγκόσμιο κοινό αλλά και στις επόμενες γενιές ένα οπτικοακουστικό ντοκουμέντο που καταγράφει χρονολογικά και με κάθε ιστορική λεπτομέρεια το «ελληνικό» ρεπερτόριο της Μαρίας Κάλλας. Μπορείτε να το δείτε εδώ .

Η Μαρία Κάλλας ήταν μια επιβλητική παρουσία. Ήταν ψηλή, είχε πελώρια, εκφραστικά καστανά μάτια με τα οποία κάρφωνε ό,τι ήθελε να μαγνητίσει. Tο πρόσωπό της ακτινοβολούσε όταν γελούσε και η φωνή της, εκτός σκηνής, είχε μια ευγένεια και μια συστολή. Τα χέρια της, που μικρή δεν ήξερε τι να τα κάνει, μεγαλώνοντας αποφάσισε να τα εντάξει στα εκφραστικά της εργαλεία κι έγιναν κι αυτά ένα ακόμα χαρακτηριστικό της στη σκηνή. Δεν ξεπέρασε ποτέ το σύμπλεγμα με τα στρουμπουλά της πόδια αλλά όταν συμφιλιώθηκε με τον εαυτό της και το βάρος της μεταμορφώθηκε σε μια λυγερή φιγούρα, που ως πρότυπο κομψότητας είχε την Όντρεϊ Χέμπορν. Εσωτερικά τώρα η συμφιλίωση δεν ήρθε ποτέ. H μεγάλη οικογενειακή πληγή δεν επουλώθηκε. H Mαρία Κάλλας μεγάλωσε πιστεύοντας πως ήταν «ασχημόπαπο, παχουλή, άχαρη, καθόλου δημοφιλής» και έζησε αναπαράγοντας σε όλες της τις σχέσεις τα οικογενειακά τραύματα. Ο πατέρας ήταν αδιάφορος και διαρκώς απών. Η μητέρα ανταγωνιστική, καταπιεστική, αχόρταγη και πανταχού παρούσα. Γεμάτη ματαιώσεις και χωρίς ισχυρούς οικογενειακούς δεσμούς, η Μαρία Καλλας πορευόταν σχεδόν μόνη, με μια αυτοκαταστροφική τόλμη και μια δύναμη παροιμιώδη που ποτέ δεν καταλάβαμε από που την αντλούσε. 100 χρόνια πέρασαν από την γέννηση αυτού του φωνητικού θαύματος, της γυναίκας που έδωσε το φιλί της ζωής στην όπερα, που δημιουργούσε με τις παραστάσεις της παγκόσμιο συναγερμό, που έβγαινε στη σκηνή δεκάδες φορές προσπαθώντας να κατευνάσει το κοινό που την αποθέωνε. Στην Αμερική την υποδέχονταν σαν ροκ σταρ, ενώ, στο Μιλάνο λόγω της παθολογικης της σχέσης με την Σκάλα οι αντιδράσεις του κοινού συχνά ξεπερνούσαν τα όρια. Οι δημοσιογράφοι γέμιζαν σελίδες με ένα νεύμα της, οι φωτογραφίες της φυλάσσονταν ως ιερά κειμήλια, οι δίσκοι της αποκτούσαν φετιχιστικές διαστάσεις. Κι εκείνη έτρεχε. Βιαζόταν, δεν χόρταινε, εκλιπαρούσε για συναισθήματα, έπαιρνε διαρκώς ρίσκα με τη φωνή της, με το παίξιμό της, με το σώμα της, με τη ζωή της. Μιλούν: Γιώργος Κουμεντάκης - Καλλιτεχνικός διευθυντής ΕΛΣ Έλενα Ματθαιοπούλου - Δημοσιογράφος, δημόσια ομιλήτρια και συγγραφέας Βασίλης Λουρας - Δημιουργός του νέου ντοκιμαντέρ «Μαίρη, Μαριάννα, Μαρία: Τα άγνωστα ελληνικά χρόνια της Κάλλας» Άρης Χριστοφέλλης - Λυρικός καλλιτέχνης, μουσικολόγος και μελετητής του έργου της Κάλλας. Έρευνα - παρουσίαση: Ματούλα Κουστένη Ηχοληψία - μίξη ήχου - μουσική επιμέλεια: Φαίδωνας Κτενάς Πηγές - Βιβλιογραφία: «Η άγνωστη Κάλλας», Νίκος Πετσάλης - Διομήδης (Εκδόσεις Καστανιώτη) «Μαρία Κάλλας, η ελληνική σταδιοδρομία της», Πολύβιος Μαρσάν (Εκδόσεις Γνώση) «Μαρία Κάλλας: Οι μεταμορφώσεις μιας τέχνης», Βασίλης Χ. Νικολαΐδης (Εκδόσεις Κέδρος) «Prima Donna: The Psychology of Maria Callas», Paul Wink (Oxford University Press) «Μαρία Κάλλας: Γράμματα και αναμνήσεις» Τομ Βολφ (Εκδόσεις Πατάκη) «Casta Diva, Μαρία Κάλλας: Η κρυφή ζωή της», Spence Lyndsy (Εκδόσεις Παπαδόπουλος) Στη φωτογραφία: Η Μαρία Κάλλας στο σαλόνι της. Φωτογραφία: Franco Gremignani. Από την έκθεση «Maria Callas. Portraits from the Intesa Sanpaolo Publifoto Archive» που πραγματοποιείται τώρα στο Μιλάνο. Η σειρά podcasts «Μαρία για πάντα» πραγματοποιείται σε συνεργασία με την Εθνική Λυρική Σκηνή. Οι εκδηλώσεις του Έτους Κάλλας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, σε καλλιτεχνική επιμέλεια Γιώργου Κουμεντάκη, συνεχίζονται με την μεγάλη έκθεση "UNBOXING CALLAS - Μια αρχειακή εξερεύνηση στη συλλογή Πυρομάλλη και το αρχείο της ΕΛΣ", σε επιμέλεια Βασίλη Ζηδιανάκη, στον 2ο όροφο της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος και στο Φουαγέ της ΕΛΣ στο ΚΠΙΣΝ, έως και τις 10 Ιανουαρίου 2024 (καθημερινά 10.00-21.00 με ελεύθερη είσοδο). Πληροφορίες εδώ . Επιπλέον, στην GNO TV της Εθνικής Λυρικής Σκηνής είναι διαθέσιμο δωρεάν το βίντεο - ρεσιτάλ με τίτλο "Το ρεπερτόριο που ποτέ δεν ακούσαμε… H Μαρία Κάλλας στην Ελλάδα, 1937-1945", σε καλλιτεχνική επιμέλεια και παρουσίαση Άρη Χριστοφέλλη. Ερμηνεύουν οι καταξιωμένες και οι νεότερες μονωδοί Φανή Αντωνέλου, Βασιλική Καραγιάννη, Νίνα Κουφοχρήστου, Μαρία Κωστράκη, Βιολέττα Λούστα, Χρύσα Μαλιαμάνη, Άρτεμις Μπόγρη και Μαίρη-Έλεν Νέζη αποδίδοντας έναν μοναδικό φόρο τιμής και παραδίδοντας στο παγκόσμιο κοινό αλλά και στις επόμενες γενιές ένα οπτικοακουστικό ντοκουμέντο που καταγράφει χρονολογικά και με κάθε ιστορική λεπτομέρεια το «ελληνικό» ρεπερτόριο της Μαρίας Κάλλας. Μπορείτε να το δείτε εδώ .

Το πέρασμα της Μαρίας Κάλλας από αυτόν τον κόσμο άλλαξε για πάντα το συμπαν του λυρικού τραγουδιού και δημιούργησε ένα νέο αισθητικό περιβάλλον από το οποίο κάνεις μέχρι σήμερα δεν θέλησε να δραπετεύσει. Η Μαρία ήταν και παραμένει το όριο. Η παρουσία της είναι εκείνη στην οποία τοποθετούμε το πριν και το μετά του λυρικού τραγουδιού. Τα βαθιά ψυχικά της τραύματα που την οδηγούσαν πάντα στην παρηγοριά της τέχνης, η σκληρή δουλειά, η εσωτερική δύναμη με την οποία απαντούσε σε όλους εκείνους που την κακοποιούσαν αλλά και η αποφασιστικότητα που επιστράτευε για να επιβιώνει στις διεθνείς σκηνές και τους επικεφαλείς που ουδέποτε της χαρίστηκαν, σύνθετουν μια προσωπικότητα που όμοια της δεν ξανασυναντήσαμε στο λυρικό τραγούδι. Μέσα στην καλλιτεχνική της διαδρομή –η οποία επι της ουσίας διήρκεσε κάτι περισσότερο από δυο δεκαετίες– αλλά και μέσα από τη δραματική και σύντομη ζωή της, η Κάλλας άφησε μια ανεπανάληπτη καλλιτεχνική κληρονομιά για τις επόμενες γενιές. 100 χρόνια πέρασαν από την γέννηση αυτού του φωνητικού θαύματος αλλά ακόμα κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά από «τι ήταν τελικά φτιαγμένη η τραγουδίστρια που αρκεί μισή της νότα για να σε συγκινήσει και μια της άρια για να σε διαλύσει»; Μιλούν: Γιώργος Κουμεντάκης - Καλλιτεχνικός διευθυντής ΕΛΣ Έλενα Ματθαιοπούλου - Δημοσιογράφος, δημόσια ομιλήτρια και συγγραφέας Βασίλης Λουρας - Δημιουργός του νέου ντοκιμαντέρ «Μαίρη, Μαριάννα, Μαρία: Τα άγνωστα ελληνικά χρόνια της Κάλλας» Άρης Χριστοφέλλης - Λυρικός καλλιτέχνης, μουσικολόγος και μελετητής του έργου της Κάλλας. Πηγές - Βιβλιογραφία: «Η άγνωστη Κάλλας», Νίκος Πετσάλης - Διομήδης (Εκδόσεις Καστανιώτη) «Μαρία Κάλλας, η ελληνική σταδιοδρομία της», Πολύβιος Μαρσάν (Εκδόσεις Γνώση) «Μαρία Κάλλας: Οι μεταμορφώσεις μιας τέχνης», Βασίλης Χ. Νικολαΐδης (Εκδόσεις Κέδρος) «Prima Donna: The Psychology of Maria Callas», Paul Wink (Oxford University Press) «Μαρία Κάλλας: Γράμματα και αναμνήσεις» Τομ Βολφ (Εκδόσεις Πατάκη) «Casta Diva, Μαρία Κάλλας: Η κρυφή ζωή της», Spence Lyndsy (Εκδόσεις Παπαδόπουλος) Έρευνα - παρουσίαση: Ματούλα Κουστένη Ηχοληψία - μίξη ήχου - μουσική επιμέλεια: Φαίδωνας Κτενάς Στη φωτογραφία: Η Μαρία Κάλλας συνοδευόμενη από την Εθνική Ορχήστρα της Γαλλίας ORTF, υπό τη διεύθυνση του Georges Prêtre, στο στούντιο 102 του Maison de la Radio για το τηλεοπτικό πρόγραμμα «Les Grands Interpretes» σε σκηνοθεσία Gèrard Herzog, από το ντοκιμαντέρ Maria by Callas. Πηγή: Sony Pictures Classics Η σειρά podcasts «Μαρία για πάντα» πραγματοποιείται σε συνεργασία με την Εθνική Λυρική Σκηνή. Οι εκδηλώσεις του Έτους Κάλλας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, σε καλλιτεχνική επιμέλεια Γιώργου Κουμεντάκη, συνεχίζονται με την μεγάλη έκθεση "UNBOXING CALLAS - Μια αρχειακή εξερεύνηση στη συλλογή Πυρομάλλη και το αρχείο της ΕΛΣ", σε επιμέλεια Βασίλη Ζηδιανάκη, στον 2ο όροφο της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος και στο Φουαγέ της ΕΛΣ στο ΚΠΙΣΝ, έως και τις 10 Ιανουαρίου 2024 (καθημερινά 10.00-21.00 με ελεύθερη είσοδο). Πληροφορίες εδώ . Επιπλέον, στην GNO TV της Εθνικής Λυρικής Σκηνής είναι διαθέσιμο δωρεάν το βίντεο - ρεσιτάλ με τίτλο "Το ρεπερτόριο που ποτέ δεν ακούσαμε… H Μαρία Κάλλας στην Ελλάδα, 1937-1945", σε καλλιτεχνική επιμέλεια και παρουσίαση Άρη Χριστοφέλλη. Ερμηνεύουν οι καταξιωμένες και οι νεότερες μονωδοί Φανή Αντωνέλου, Βασιλική Καραγιάννη, Νίνα Κουφοχρήστου, Μαρία Κωστράκη, Βιολέττα Λούστα, Χρύσα Μαλιαμάνη, Άρτεμις Μπόγρη και Μαίρη-Έλεν Νέζη αποδίδοντας έναν μοναδικό φόρο τιμής και παραδίδοντας στο παγκόσμιο κοινό αλλά και στις επόμενες γενιές ένα οπτικοακουστικό ντοκουμέντο που καταγράφει χρονολογικά και με κάθε ιστορική λεπτομέρεια το «ελληνικό» ρεπερτόριο της Μαρίας Κάλλας. Μπορείτε να το δείτε εδώ .

Στο τελευταίο επεισόδιο της σειράς για τις Ακυβέρνητες πολιτείες, η Κωνσταντίνα Βούλγαρη συζητά με τους καλεσμένους της για την προσωπικότητα του Στρατή Τσίρκα, για την φιλία του με τον Σεφέρη, την πολιτική του δράση μέσα στη Δικτατορία, αλλά και για το πως έπεισε τον Παύλο Ζάννα να μεταφράσει Προυστ, μέσα στη φυλακή. Στο podcast ακούγονται αποσπάσματα από μια πολύ ενδιαφέρουσα διάλεξη- συζήτηση ανάμεσα στον Αλέξανδρο Κοτζιά και τον Στρατή Τσίρκα που έγινε στην Εταιρεία Σπουδών το 1978 με θέμα «Η σχέση με την Ιστορία: Πεζογραφία», αποσπάσματα που δημοσιεύονται μετά από πολλά χρόνια. Συγγραφείς και καλλιτέχνες εξηγούν με ποιόν τρόπο τους ενέπνευσε ή τους επηρέασε στη δουλειά τους ο Τσίρκας και μαθαίνουμε ποιο ήταν τελικά το «Ανθρωπάκι», ο θρυλικός χαρακτήρας από την τριλογία. Ακούγονται αποσπάσματα από την εκδήλωση: «Πεζογραφία: Η σχέση με την Ιστορία», Εταιρεία Σπουδών, 1978 Από την ραδιοφωνική εκπομπή «Μέρα Μεσημέρι» Α’ πρόγραμμα Από το ντοκιμαντέρ «Εποχές και Συγγραφείς», σκηνοθεσία Τάσος Ψαρράς, ΕΡΤ Για τον Στρατή Τσίρκα και το έργο του μιλούν οι: • Ιάκωβος Ανυφαντάκης, συγγραφέας • Έφη Θεοδώρου, καλλιτεχνική διευθύντρια ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης, σκηνοθέτρια θεάτρου • Ελισάβετ Κοτζιά, κριτικός λογοτεχνίας • Πέρσα Κουμούτση, συγγραφέας, μεταφράστρια • Θανάσης Μήνας, δημοσιογράφος, ραδιοφωνικός παραγωγός • Γιάννης Παπαθεοδώρου, αναπληρωτής καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Πατρών • Σταυρούλα Παπασπύρου, δημοσιογράφος • Τάσος Σακελλαρόπουλος, ιστορικός, υπεύθυνος των Ιστορικών Αρχείων του Μουσείου Μπενάκη

Στη μίνι σειρά για τις Ακυβέρνητες Πολιτείες και τον Στρατή Τσίρκα, προσπαθούμε να αναδείξουμε την πολυπλοκότητά της προσωπικότητας του, να χαρτογραφήσουμε την εποχή που εκδόθηκε η τριλογία, τη δεκαετία του '60, αλλά και την εποχή που διαδραματίζονται οι ιστορίες των βιβλίων, ιστορίες Ελλήνων που βρίσκονταν στη Μέση Ανατολή την περίοδο του Β’ παγκοσμίου πολέμου. Στη σειρά ακούγονται συνεντεύξεις, ηχητικά ντοκουμέντα με τη φωνή του Στρατή Τσίρκα, αποσπάσματα από παλαιότερες εκπομπές όπου μιλούν διανοούμενοι που τον έζησαν από κοντά, ενώ ηθοποιοί διαβάζουν αποσπάσματα από το έργο του. Για τον Στρατή Τσίρκα και το έργο του μιλούν οι: • Ιάκωβος Ανυφαντάκης, συγγραφέας • Έφη Θεοδώρου, καλλιτεχνική διευθύντρια ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης, σκηνοθέτρια θεάτρου • Ελισάβετ Κοτζιά, κριτικός λογοτεχνίας • Πέρσα Κουμούτση, συγγραφέας, μεταφράστρια • Θανάσης Μήνας, δημοσιογράφος, ραδιοφωνικός παραγωγός • Γιάννης Παπαθεοδώρου, Αναπληρωτής Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων • Σταυρούλα Παπασπύρου, δημοσιογράφος • Τάσος Σακελλαρόπουλος, Ιστορικός, Υπεύθυνος των Ιστορικών Αρχείων του Μουσείου Μπενάκη Διαβάζουν αποσπάσματα οι ηθοποιοί: Ιωάννα Κολλιοπούλου, Γιώργος Βαλαής Ευχαριστίες: Στη Χρύσα Προκοπάκη για το αρχειακό υλικό που μας παραχώρησε, στον Νίκο Γκιώνη (εκδόσεις Πόλις) και στην Κέλη Δασκαλά (εκδόσεις Κέδρος) Πηγές: • Τα ημερολόγια της τριλογίας «Ακυβέρνητες Πολιτείες» - Στρατής Τσίρκας (εκδόσεις Κέδρος) • Οι «Ακυβέρνητες Πολιτείες» του Στρατή Τσίρκα και η κριτική 1960-1966 - Επιμέλεια: Χρύσα Προκοπάκη (εκδόσεις Κέδρος) • Στα ίχνη του Στρατή Τσίρκα - Σχεδίασμα χρονολογίου: Χρύσα Προκοπάκη (εκδόσεις Κέδρος) • Από τη «Λέσχη» στις «Ακυβέρνητες Πολιτείες»: Η στίξη της ανάγνωσης - Μίλτος Πεχλιβάνος (εκδόσεις Πόλις) Ακούγονται αποσπάσματα από τα ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ: • Στρατής Τσίρκας, σε πρώτο πρόσωπο (Παρασκήνιο) - Σκηνοθεσία: Τάκης Χατζόπουλος • «Εποχές και συγγραφείς», επεισόδιο για τον Στρατή Τσίρκα - Σκηνοθεσία: Τάσος Ψαρράς

«Θέλω να γράψω ένα βιβλίο λυπητερό που να κάνει ευτυχισμένους όσους το διαβάζουν» έγραφε ο Στρατής Τσίρκας και οι Ακυβέρνητες Πολιτείες είναι σίγουρα η απόδειξη ότι το πέτυχε. Μια τριλογία που, 60 χρόνια μετά, συνεχίζει να απασχολεί αναγνώστες, πανεπιστημιακούς, ιστορικούς, κριτικούς λογοτεχνίας, καλλιτέχνες, όχι σαν κάτι «νοσταλγικό», αλλά σαν ένα λογοτεχνικό έργο που σφύζει από ζωή και εντάσεις. Πόλεμος, πολιτική, συγκρούσεις, έρωτας, πάθος, πένθος, ιδεαλισμός, κοινωνικά οράματα, όλα αυτά τα στοιχεία είναι παρόντα στα βιβλία του, και είναι συναρπαστικά. Στην μίνι σειρά για τις Ακυβέρνητες Πολιτείες και τον Στρατή Τσίρκα, προσπαθούμε να αναδείξουμε την πολυπλοκότητά της προσωπικότητας του, να χαρτογραφήσουμε την εποχή που εκδόθηκαν οι Ακυβέρνητες πολιτείες τη δεκαετία του 60, αλλά και την εποχή που διαδραματίζονται οι ιστορίες των βιβλίων, ιστορίες Ελλήνων που βρίσκονταν στη Μέση Ανατολή την περίοδο του Β’ παγκοσμίου πολέμου. Στο πρώτο επεισόδιο της σειράς, μαθαίνουμε για τα νεανικά χρόνια του Στρατή Τσίρκα στην Αίγυπτο, για την δράση του στο αντιφασιστικό κίνημα και την στράτευση του στην Αριστερά. Ακούμε αποσπάσματα από τα ημερολόγια της τριλογίας αλλά και από τη «Λέσχη», το πρώτο βιβλίο από τις Ακυβέρνητες Πολιτείες, το οποίο προκάλεσε έντονες πολιτικές αντιδράσεις όταν εκδόθηκε στην Ελλάδα στις αρχές της δεκαετίας του ‘60. Οι καλεσμένοι του πρώτου επεισοδίου εξηγούν την ιστορική περίοδο, την λογοτεχνική γλώσσα του Τσίρκα, ενώ επισημαίνουν το πως μπορούμε σήμερα να διαβάσουμε και να απολαύσουμε το έργο του. Στη σειρά ακούγονται συνεντεύξεις, ηχητικά ντοκουμέντα με τη φωνή του Στρατή Τσίρκα, αποσπάσματα από παλαιότερες εκπομπές που μιλούν διανοούμενοι που τον έζησαν από κοντά, ενώ ηθοποιοί διαβάζουν αποσπάσματα από το έργο του. Για τον Στρατή Τσίρκα και το έργο του μιλούν οι: • Ιάκωβος Ανυφαντάκης, αυγγραφέας • Έφη Θεοδώρου, καλλιτεχνική διευθύντρια ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης, σκηνοθέτρια θεάτρου • Ελισάβετ Κοτζιά, κριτικός λογοτεχνίας • Πέρσα Κουμούτση, συγγραφέας, μεταφράστρια • Θανάσης Μήνας, δημοσιογράφος, ραδιοφωνικός παραγωγός • Γιάννης Παπαθεοδώρου, Αναπληρωτής Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων • Σταυρούλα Παπασπύρου, δημοσιογράφος • Τάσος Σακελλαρόπουλος, Ιστορικός, Υπεύθυνος των Ιστορικών Αρχείων του Μουσείου Μπενάκη Διαβάζουν αποσπάσματα οι ηθοποιοί : Ιωάννα Κολλιοπούλου, Γιώργος Βαλαής Ευχαριστίες: Στην Χρύσα Προκοπάκη για το αρχειακό υλικό που μας παραχώρησε, στο Νίκο Γκιώνη (εκδόσεις Πόλις), και στην Κέλη Δασκαλά (εκδόσεις Κέδρος) Πηγές: Τα ημερολόγια της τριλογίας ακυβέρνητες πολιτείες: Στρατής Τσίρκας (εκδόσεις Κέδρος) Οι ακυβέρνητες πολιτείες του Στρατή Τσίρκα και η κριτική 1960-1966 :επιμέλεια Χρύσα Προκοπάκη (εκδόσεις Κέδρος) Στα ίχνη του Στρατή Τσίρκα: σχεδίασμα χρονολογίου Χρύσα Προκοπάκη (εκδόσεις Κέδρος) Από τη Λέσχη στις Ακυβέρνητες Πολιτείες- η στίξη της ανάγνωσης: Μίλτος Πεχλιβάνος (εκδόσεις Πόλις) Ακούγονται αποσπάσματα από τα ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ: Στρατής Τσίρκας σε πρώτο πρόσωπο (Παρασκήνιο) σκηνοθεσία Τάκης Χατζόπουλος «Εποχές και συγγραφείς» επεισόδιο για τον Στρατή Τσίρκα σκηνοθεσία Τάσος Ψαρράς

Το να μαγειρεύεις και να τρως μαζί με αγαπημένους σου ανθρώπους, με αυτούς και αυτές που νιώθεις «οικογένεια», είναι βάλσαμο. Είναι δείγμα αγάπης, φροντίδας, είναι μοίρασμα. Τα «οικογενειακά τραπέζια», είτε μιλάμε για τα «κυριακάτικα» είτε για τα «εορταστικά», ξεκίνησαν ως μια κοινωνική ανάγκη να βρίσκονται μαζί γονείς, παιδιά και οι στενοί συγγενείς. Άλλαξαν μέσα στα χρόνια, καθώς η έννοια της οικογένειας δεν είναι ίδια με αυτή που ήταν 60 χρόνια πριν, αλλά η ουσία τους, καθώς και η ζεστασιά που χαρίζουν, παραμένει αναγκαία ακόμα και σήμερα. Αυτά είναι τα θέματα που συζητά η Κωνσταντίνα Βούλγαρη με τον CEO της LiFO Μιχάλη Μιχαήλ, τον καλλιτέχνη και ηθοποιό Άγγελο Παπαδημητρίου, τον συγγραφέα, ερευνητή και αναπληρωτή καθηγητή Κοινωνιολογίας στο ΕΚΠΑ Παναγή Παναγιωτόπουλο και τον μάγειρα Παναγιώτη Οικονόμου. Μνήμες, μαγειρικές συμβουλές, αναλύσεις και τρυφερότητα είναι τα συστατικά αυτού του επεισοδίου.

Η Ελένη Φάσσα, επίκουρη καθηγήτρια Ελληνιστικής και Ρωμαϊκής Ιστορίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, η Ευγενία Ρούσσου, ανθρωπολόγος- ερευνήτρια, η Βίκυ, ιδιωτική υπάλληλος, και ο γραφίστας Γιάννης Καρλόπουλος μιλούν στο νέο ηχητικό ντοκιμαντέρ της Κωνσταντίνας Βούλγαρη για το «μάτι» και το «ξεμάτιασμα». Διηγούνται την ιστορία της βασκανίας και της σχέσης πολλών ανθρώπων με αυτήν, από τα αρχαία χρόνια μέχρι σήμερα. Τι έχει παραμείνει ίδιο και τι έχει αλλάξει; Γιατί συνεχίζουμε να πιστεύουμε στο ξεμάτιασμα; Και πόσο «ελληνικό» ή «διεθνές» είναι τελικά; Ακούγονται αποσπάσματα από την ταινία «Η κυρά μας η μαμή» του Αλέκου Σακελλάριου και από το βιβλίο «Η εικόνα και το βλέμμα του Τζον Μπέργκερ» των εκδόσεων Μεταίχμιο.

Πως είδαν τους στρατιώτες οι Έλληνες εικαστικοί, και πως αλλάζει ο τρόπος που τους αποτυπώνουν μέσα στα χρόνια; Πως φτιάχνεις μια κινηματογραφική ταινία- κωμωδία βασισμένη στις εμπειρίες σου ως φαντάρος μέσα στη Χούντα; Πως μετουσιώνεις την πρόσφατη θητεία σου, σε ένα λογοτεχνικό κείμενο; Και πως μπορείς, ως designer, να αποφορτίσεις, ή να «παίξεις» με τα εθνικά σύμβολα; Αυτά, μαζί με πανκ τραγούδια αλλά και ποιήματα, αποτελούν το υλικό αυτού του podcast της Κωνσταντίνας Βούλγαρη. Πηγές: «Λούφα και παραλλαγή», σκηνοθεσία Νίκος Περάκης, «Του Πολέμου- Στο άλογό μου», Νίκος Καββαδίας,Έκδόσεις Άγρα «Σταθμός Λιτόχωρου», Νίκος Αλέξης Ασλάνογλου

Ο τραγουδιστής Μανώλης Μητσιάς, ο συνθέτης Σταμάτης Κραουνάκης, η χορογράφος και χορεύτρια Σεσίλ Μικρούτσικου, ο σκηνοθέτης και μουσικός The Βoy (Αλέξανδρος Βούλγαρης) και ο ιδιοκτήτης του θρυλικού μπαρ Μπάτμαν στον Νέο Κόσμο, Γιώργος Νάσιος, αφηγούνται ιστορίες, καταθέτουν σκέψεις, εκδηλώνουν την αγάπη τους γι αυτόν τον σπουδαίο ρυθμό. Μαζί με αποσπάσματα από παλιά ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ, σκηνές από ταινίες και γνωστά τραγούδια, το επεισόδιο για το ζεϊμπέκικο προσπαθεί να βρει πώς αυτός ο συγκλονιστικός χορός βρίσκει τη θέση του στην σύγχρονη κουλτούρα. Ακούγονται αποσπάσματα από ταινίες και τηλεοπτικές εκπομπές: «Ο Δράκος», Νίκος Κούνδουρος «Παραγγελιά», Παύλος Τάσιος «Παρασκήνιο» επ. «Ο ζεϊμπέκικος χορός», Στάθης Κατσαρός «Εικαστικά», επ. «Τα ζεϊμπέκικα του Γιάννη Τσαρούχη», Γιώργος Εμιρζάς

Είναι ο μουσακάς το φαγητό-σύμβολο της ελληνικής κουζίνας; Και αν ναι, πως προέκυψε αυτό; Τελικά, τι κάνει ένα φαγητό «εθνικό» ή «διεθνές»; Πως συνδέονται οι ίδιοι με αυτό το πιάτο; Αφηγήσεις μαζί κείμενα ανθρώπων που έχουν ασχοληθεί με τη γαστρονομία, αποσπάσματα ταινιών, τραγούδια. Ένα επεισόδιο συνειρμών, μνήμης, αναζήτησης ταυτοτήτων, και ατέλειωτης αγάπης για το φαγητό. Ακούγονται αποσπάσματα από τις ταινίες: «Xenia» – Πάνος Κούτρας «Η επίθεση του γιγαντιαίου μουσακά» - Πάνος Κούτρας «Ας περιμένουν οι γυναίκες» - Σταύρος Τσιώλης «Πολίτικη Κουζίνα» - Τάσος Μπουλμέτης «Πολυτεχνίτης και ερημοσπίτης» - Αλέκος Σακελλάριος -- «Τι είναι η πατρίδα μας;» ρωτάει το ποίημα…και συνεχίζει «Μην είν' οι κάμποι; Μην είναι τ' άσπαρτα ψηλά βουνά;». Το Greek chic ρωτάει ακριβώς το ίδιο πράγμα προσπαθώντας όχι να βρει απαντήσεις, αλλά να δημιουργήσει συζητήσεις και ερωτήματα γύρω από θέματα ταυτότητας, «ελληνικότητας και μαζικής κουλτούρας. Σε κάθε επεισόδιο η Κωνσταντίνα Βούλγαρη μαζί με μια σειρά καλεσμένους πιάνουν ένα θέμα-σύμβολο και μιλούν συναισθηματικά, συνειρμικά, αναλύουν, κάνουν χιούμορ, συγκινούνται, ενώ οι αφηγήσεις τους μπλέκονται με αρχειακά υλικά και τραγούδια. Κλασικά μαμαδίστικα φαγητά, είδη μουσικής και λαϊκής παράδοσης, πολιτιστικά σύμβολα, εθνικά σύμβολα, στοιχεία της pop culture του τώρα ή παλαιότερα, συμπεριφορές, συνήθειες που θεωρητικά είναι πολύ οικείο σε όλους μας, είναι η δεξαμενή από την οποία το Greek chic αντλεί την θεματολογία του.