Nooit Geweten

In het Joke Smit College in Amsterdam hangen bijzondere schilderingen over het ontstaan van de aarde. Dicky van der Zalm vertelt het verhaal van Marie Hubrecht, de vrouw die deze monumentale werken voor een meisjesschool maakte. Om je aan te melden voor de open dag van het Joke Smit College ter gelegenheid van de 100e verjaardag van het gebouw, zal er een formulier komen op de website van de school . Nu nog niet beschikbaar. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/71/71c2a33092/index.html Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/Maria_Hubrecht https://nl.wikipedia.org/wiki/Gemeentelijk_Lyceum_voor_Meisjes https://nl.wikipedia.org/wiki/Amsterdamse_School_(bouwstijl) https://nl.wikipedia.org/wiki/Geschiedenis_van_de_Aarde https://nl.wikipedia.org/wiki/Geologische_tijdschaal Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions De afbeelding bij deze aflevering: Erfgoed Leiden, bewerkt door Esin Işik Music: De Nooit Geweten tune is gecomponeerd en geproduceerd door Amir Swaab . Recent werk van Amir is het album Elaia . Nooit Geweten logo: Created by Anonymous, licensed under CC-By 4.0 NooitGeweten.png

Bloemen en vruchten zijn een evolutionaire innovatie waarmee planten dieren voor zich laten werken. Hoe zorgden die kleurrijke lokmiddelen er uiteindelijk voor dat wij beter rood en groen kunnen onderscheiden dan een hond of kat? De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/be/be48eda2b2/index.html Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/Bloem_(plant) https://nl.wikipedia.org/wiki/Bedektzadigen https://en.wikipedia.org/wiki/Coevolution https://nl.wikipedia.org/wiki/Bestuiving https://nl.wikipedia.org/wiki/Magnolia_(geslacht) https://nl.wikipedia.org/wiki/Krijt_(periode) https://nl.wikipedia.org/wiki/Zaadverspreiding https://nl.wikipedia.org/wiki/Kleuren_zien https://www.nwo.nl/cases/bloemenkleuren-en-bijenogen https://laidbackgardener.blog/2017/10/12/what-bees-see/ Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: De Nooit Geweten tune is gecomponeerd en geproduceerd door Amir Swaab . Recent werk van Amir is het album Elaia . Nooit Geweten logo: Created by Anonymous, licensed under CC-By 4.0 NooitGeweten.png

Nooit Geweten is te gast in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden, waar Assyrioloog Mark Eertink zijn favoriete kleitablet van bijna vierduizend jaar oud laat zien. Hoe kan het dat een tablet uit 1724 voor Christus in het Soemerisch is geschreven, terwijl die taal toen al lang niet meer werd gesproken? Als je mee wilt kijken naar de onderste regel van het tablet, kan je hier een plaatje zien . Als je Mark in het echt wilt horen, dan kan je je inschrijven voor zijn lezing in het museum op 25 september . De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/d9/d930f1db85/index.html Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/Rijksmuseum_van_Oudheden https://nl.wikipedia.org/wiki/Taffeh-tempel https://nl.wikipedia.org/wiki/Assyriologie https://nl.wikipedia.org/wiki/Soemerisch https://en.wikipedia.org/wiki/Lu-di%C4%9Dira https://en.wikipedia.org/wiki/Samsu-iluna https://nl.wikipedia.org/wiki/Sargon_van_Akkad Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: De Nooit Geweten tune is gecomponeerd en geproduceerd door Amir Swaab . Recent werk van Amir is het album Elaia . Nooit Geweten logo: Created by Anonymous, licensed under CC-By 4.0 NooitGeweten.png

In de begintijd van de luchtvaart werd met van alles geëxperimenteerd om post sneller te bezorgen. Bijvoorbeeld met een klein vliegtuigje dat vanaf een oceaanstomer per katapult richting de bestemming werd geschoten (eind jaren 1920, begin 1930). De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/6e/6eabaa7132/index.html Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/Luchtpost https://nl.wikipedia.org/wiki/Charles_Lindbergh https://en.wikipedia.org/wiki/Hindenburg_disaster https://nl.wikipedia.org/wiki/Blauwe_wimpel https://en.wikipedia.org/wiki/Heinkel_HE_12 https://en.wikipedia.org/wiki/SS_Bremen_(1928) https://www.icao.int/sites/default/files/postalhistory/aviation_history_the_catapult_mail.htm Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: De Nooit Geweten tune is gecomponeerd en geproduceerd door Amir Swaab . Recent werk van Amir is het album Elaia . Nooit Geweten logo: Created by Anonymous, licensed under CC-By 4.0 NooitGeweten.png Afbeelding gemaakt met AI

Teun bezoekt het Museum Jan Cunen in Oss, waar een simpele strip anticonceptiepillen een opmerkelijk verhaal vertelt — over een bedrijf uit Oss dat een van de belangrijkste uitvindingen van de twintigste eeuw mede mogelijk maakte. Het verhaal werd verteld door conservator Merel van den Nieuwenhof. Het museum vind je hier: https://maps.app.goo.gl/rxH8EJNkfP2HYvEz6 Tot 1 november 2026 kan je daar de tentoonstelling ZEEP zien. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/64/6410e81a2c/index.html Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/Museum_Jan_Cunen https://nl.wikipedia.org/wiki/Anticonceptiepil https://nl.wikipedia.org/wiki/Organon_(multinational) https://nl.wikipedia.org/wiki/Max_de_Winter (lees dit!) Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: De Nooit Geweten tune is gecomponeerd en geproduceerd door Amir Swaab . Recent werk van Amir is het album Elaia . Nooit Geweten logo: Created by Anonymous, licensed under CC-By 4.0 NooitGeweten.png

Jarenlang won er bij de McDonald's Monopoly-loterij in de VS niemand toevallig een grote prijs — want het hoofd beveiliging stal alle winnende stickers en verkocht ze via de maffia. Hoe de FBI de fraude opspoorde dankzij statistiek. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/d0/d0d5d0c82b/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/McDonald%27s_Monopoly https://nl.wikipedia.org/wiki/McDonald%27s https://nl.wikipedia.org/wiki/Monopoly https://nl.wikipedia.org/wiki/Federal_Bureau_of_Investigation https://nl.wikipedia.org/wiki/Colombo_(familie) HBO TV serie vooral over de opsporing door de FBI Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: De Nooit Geweten tune is gecomponeerd en geproduceerd door Amir Swaab . Recent werk van Amir is het album Elaia . Mysterious jazz bass "I Knew a Guy" Kevin MacLeod (incompetech.com) Licensed under Creative Commons: By Attribution 4.0 License http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Nooit Geweten logo: Created by Anonymous, licensed under CC-By 4.0 NooitGeweten.png

Vandaag, vrijdag 19 juni 2026 bestaat de Nederlandse Wikipedia 25 jaar. Een goede gelegenheid om de Nederlandse en Vlaamse wikipedianen eens in het zonnetje te zetten. Ik sprak met een moderator en enthousiaste wikipediaan. Niet van het eerste uur, maar juist een recente toetreder: Nyo Dekens. Fotopuzzel: https://wikipic.fun/puzzles/5d/5db0077549/index.html Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: De Nooit Geweten tune is gecomponeerd en geproduceerd door Amir Swaab . Recent werk van Amir is het album Elaia . Nooit Geweten logo: Created by Anonymous, licensed under CC-By 4.0 NooitGeweten.png

Wat maakt een kunstwerk echt? Andy Warhol daagde de kunstwereld uit door bijna al zijn werk door assistenten te laten maken -- en dat ook nog eens rond te bazuinen. Het verhaal van Warhol, zijn assistent Gerard Malanga, en zijn 'echte Warhols'. Leeslijst: De presentatie over het Elimar schilderij https://nl.wikipedia.org/wiki/Andy_Warhol https://en.wikipedia.org/wiki/Gerard_Malanga https://nl.wikipedia.org/wiki/Zeefdruk https://en.wikipedia.org/wiki/The_Factory https://en.wikipedia.org/wiki/Shot_Marilyns https://en.wikipedia.org/wiki/Dorothy_Podber https://nl.wikipedia.org/wiki/The_Velvet_Underground Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: De Nooit Geweten tune is gecomponeerd en geproduceerd door Amir Swaab . Recent werk van Amir is het album Elaia . "Hep Cats" Kevin MacLeod (incompetech.com) Licensed under Creative Commons: By Attribution 4.0 License http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Nooit Geweten logo: Created by Anonymous, licensed under CC-By 4.0 NooitGeweten.png

In deze aflevering kijken we naar een taalverandering die je nu live hoort ontstaan: intransitieve werkwoorden die transitief gebruikt worden, zoals "ik shop een broek" en "je rijdt hem al vanaf 300 euro". Waarom klinkt dat voor sommigen als fout, terwijl het tegelijk past in een oud Germaans patroon? De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/13/139508e571/index.html Leeslijst: https://nl.wikipedia.org/wiki/Transitiviteit_(taalkunde) https://nl.wikipedia.org/wiki/Causatief https://www.dbnl.org/tekst/_taa001taal01_01/_taa001taal01_01_0023.php https://nl.wikipedia.org/wiki/Germaanse_talen De bedenker van het verschil tussen hen en hun, Christiaen van Heule Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: De Nooit Geweten tune is gecomponeerd en geproduceerd door Amir Swaab . Recent werk van Amir is het album Elaia . Nooit Geweten logo: Created by Anonymous, licensed under CC-By 4.0 NooitGeweten.png

Dit is deel 2 van een tweeluik: het verhaal van Tupaia, de Polynesische priester en navigator die tijdens Cooks Endeavour-reis onmisbaar werd, maar zeker niet als ondergeschikte meeliep. Hij had een eigen agenda... De afbeelding bij deze aflevering toont een stukje van de kaart die Tupaia aan boord maakte. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/28/2879b5536f/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Tupaia_(navigator) https://en.wikipedia.org/wiki/HMS_Endeavour https://nl.wikipedia.org/wiki/Venusovergang https://nl.wikipedia.org/wiki/Joseph_Banks https://en.wikipedia.org/wiki/Arioi https://en.wikipedia.org/wiki/Taputapuatea_marae https://nl.wikipedia.org/wiki/Terra_Australis https://nl.wikipedia.org/wiki/Polynesische_navigatie Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: De Nooit Geweten tune is gecomponeerd en geproduceerd door Amir Swaab . Recent werk van Amir is het album Elaia . Nooit Geweten logo: Created by Anonymous, licensed under CC-By 4.0 NooitGeweten.png

Hoe veroverden de Polynesiërs de grootste oceaan ter wereld — zonder kompas, kaart of instrumenten? Het verhaal van een van de bijzonderste navigatieculturen die de mens ooit heeft ontwikkeld. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/0e/0ee9cbc57d/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Polynesian_navigation https://en.wikipedia.org/wiki/Long_pause https://en.wikipedia.org/wiki/Tupaia_(navigator) https://en.wikipedia.org/wiki/Austronesian_peoples https://nl.wikipedia.org/wiki/Polynesische_navigatie https://nl.wikipedia.org/wiki/Thor_Heyerdahl Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: De Nooit Geweten tune is gecomponeerd en geproduceerd door Amir Swaab . Recent werk van Amir is het album Elaia . Nooit Geweten logo: Created by Anonymous, licensed under CC-By 4.0 NooitGeweten.png

Hoe een bankrover die dacht dat citroensap hem onzichtbaar maakte, twee psychologen aan het denken zette over waarom mensen met weinig kennis op een gebied zichzelf juist het meest overschatten. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/7b/7be8dde63d/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Dunning%E2%80%93Kruger_effect https://en.wikipedia.org/wiki/McArthur_Wheeler https://nl.wikipedia.org/wiki/Dunning-krugereffect Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: De Nooit Geweten tune is gecomponeerd en geproduceerd door Amir Swaab . Recent werk van Amir is het album Elaia . Nooit Geweten logo: Created by Anonymous, licensed under CC-By 4.0 NooitGeweten.png

Een manier om in drie kwartier naar ieder ander punt op de aarde te reizen, ZONDER energie te gebruiken. Althans, in theorie. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/2c/2c636f50c4/index.html De oproep voor musea die zouden willen meewerken aan een verhaal over een object in hun collectie: https://podcast.nooitgeweten.net/museum/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Gravity_train https://en.wikipedia.org/wiki/Robert_Hooke https://en.wikipedia.org/wiki/Hyperloop https://en.wikipedia.org/wiki/Total_Recall_(2012_film) Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: De Nooit Geweten tune is gecomponeerd en geproduceerd door Amir Swaab . Recent werk van Amir is het album Elaia . Nooit Geweten logo: Created by Anonymous, licensed under CC-By 4.0 NooitGeweten.png Afbeelding gemaakt met AI

Van de Soemeriërs hebben we afbeeldingen van hun grote strijdwagens met vier massieve wielen, getrokken door een soort paarden. Maar in die tijd waren er in Mesopotamië nog helemaal geen paarden. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/b7/b7e4654e58/index.html De oproep voor musea die zouden willen meewerken aan een verhaal over een object in hun collectie: https://podcast.nooitgeweten.net/museum/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Standard_of_Ur https://en.wikipedia.org/wiki/Kunga_(equid) https://www.science.org/content/article/donkeylike-creatures-may-be-first-known-hybrid-animal-made-humans Over de opgraving bij Tell Umm el-Marra (Youtube) Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: De Nooit Geweten tune is gecomponeerd en geproduceerd door Amir Swaab . Recent werk van Amir is het album Elaia . "East of Tunesia" Kevin MacLeod (incompetech.com) Licensed under Creative Commons: By Attribution 4.0 License http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Nooit Geweten logo: Created by Anonymous, licensed under CC-By 4.0 NooitGeweten.png

In de jaren 1920 was het een ware plaag: malafide helderzienden en mediums die mensen in contact konden brengen met hun (in de oorlog of pandemie) overleden geliefden. Rose Mackenberg was een doortastende en onbevreesde onderzoeker die ze ontmaskerde. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/db/db2d126604/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Rose_Mackenberg https://en.wikipedia.org/wiki/Harry_Houdini https://www.atlasobscura.com/articles/rose-mackenberg-houdini-ghost-buster https://wellcomecollection.org/stories/rose-mackenberg-s-deceptive-activism Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: De Nooit Geweten tune is gecomponeerd en geproduceerd door Amir Swaab . Recent werk van Amir is het album Elaia . Nooit Geweten logo: Created by Anonymous, licensed under CC-By 4.0 NooitGeweten.png

Een raar idee, maar toen Julius Caesar werd vermoord, zei hij niet "Ook jij, Brutus" in het Latijn, maar in het Grieks. Romeinen spraken eigenlijk vaker Grieks dan Latijn. Hoe dat zit? De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/71/71aa6a27dc/index.html Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: De Nooit Geweten tune is gecomponeerd en geproduceerd door Amir Swaab . Recent werk van Amir is het album Elaia . Midnight Tale by Kevin MacLeod Link: https://incompetech.filmmusic.io/song/4710-midnight-tale License: http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Nooit Geweten logo: Created by Anonymous, licensed under CC-By 4.0 NooitGeweten.png

Over een nieuwe tune, emails en verhalen uit Nederlandse en Vlaamse musea. De nieuwe muziek, waarvan je in deze proloog een eerste voorproefje te horen krijgt, is gecomponeerd en geproduceerd door Amir Swaab . Recent werk van Amir is het album Elaia . De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/bf/bfe431b881/index.html Informatie over Nooit Geweten in het Museum kan je hier lezen . Stuur vooral door als je iemand kent bij een museum. Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: Waltz (Tschikovsky Op. 40) by Kevin MacLeod Link: https://incompetech.filmmusic.io/song/4605-waltz-tschikovsky-op-40- License: http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Nooit Geweten logo: Created by Anonymous, licensed under CC-By 4.0 NooitGeweten.png

In Bayside, Canada werd jarenlang een spoorweg geëxploiteerd van ongeveer 100 meter lang. Waarom? Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Bayside_Canadian_Railway https://en.wikipedia.org/wiki/Merchant_Marine_Act_of_1920 Artikel met luchtfoto van de situatie Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: Waltz (Tschikovsky Op. 40) by Kevin MacLeod Link: https://incompetech.filmmusic.io/song/4605-waltz-tschikovsky-op-40- License: http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Whiskey on the Mississippi by Kevin MacLeod Link: https://incompetech.filmmusic.io/song/4624-whiskey-on-the-mississippi License: http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Nooit Geweten logo: Created by Anonymous, licensed under CC-By 4.0 NooitGeweten.png

Hebben avocado's zulke grote pitten, omdat ze vroeger verspreid werden door enorme familieleden van de luiaard? Een mooi verhaal dat helaas niet helemaal lijkt te kloppen. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/27/279a998421/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Avocado https://en.wikipedia.org/wiki/Megatherium https://en.wikipedia.org/wiki/Megafauna#Megafaunal_mass_extinctions Multiple External Seed Dispersers Challenge the Megafaunal Syndrome Anachronism and the Surrogate Ecological Function of Livestock Sowing forests: a synthesis of seed dispersal and predation by agoutis and their influence on plant communities Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: Waltz (Tschikovsky Op. 40) by Kevin MacLeod Link: https://incompetech.filmmusic.io/song/4605-waltz-tschikovsky-op-40- License: http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Whiskey on the Mississippi by Kevin MacLeod Link: https://incompetech.filmmusic.io/song/4624-whiskey-on-the-mississippi License: http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Nooit Geweten logo: Created by Anonymous, licensed under CC-By 4.0 NooitGeweten.png

Waarom je in de VS geen termijncontracten mag afsluiten op uien. De fotopuzzel voor de volgende aflevering: https://wikipic.fun/puzzles/21/2164f83d87/index.html Leeslijst: https://en.wikipedia.org/wiki/Onion_Futures_Act https://nl.wikipedia.org/wiki/Future_(termijncontract) Voor contact of opmerkingen: Twitter: @NooitPodcast Email: nooitgeweten@duynstee.com Attributions Music: Waltz (Tschikovsky Op. 40) by Kevin MacLeod Link: https://incompetech.filmmusic.io/song/4605-waltz-tschikovsky-op-40- License: http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Whiskey on the Mississippi by Kevin MacLeod Link: https://incompetech.filmmusic.io/song/4624-whiskey-on-the-mississippi License: http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Nooit Geweten logo: Created by Anonymous, licensed under CC-By 4.0 NooitGeweten.png